Het winnen van de Australian Open, Roland Garros, Wimbledon en de US Open in hetzelfde seizoen: we hebben het hier over de kalender Grand Slam, een prestatie zo zeldzaam dat de lijst van spelers en speelsters die het hebben bereikt op de vingers van één hand past. Voordat we deze namen doornemen, verdient een vaak over het hoofd geziene precisering om meteen te worden gemaakt: de vier toernooien worden niet op dezelfde ondergronden gespeeld, en deze technische beperking verandert alles.
Drie ondergronden, vier toernooien: de concrete moeilijkheid van de kalender Grand Slam
De huidige circuit vereist dat je wint op hardcourt (Australian Open, US Open), op gravel (Roland Garros) en op gras (Wimbledon). Elke ondergrond verandert de stuithoogte, de snelheid van de bal en het type spel dat vereist is. Een gravelspecialist kan domineren op Roland Garros zonder ooit door te breken op gras, en omgekeerd.
Ook interessant : Boksen in Parijs: Een wereld van passie en vastberadenheid
Deze configuratie met drie ondergronden is relatief recent. Toen Rod Laver zijn twee kalender Grand Slams behaalde, werd de US Open nog op gras gespeeld. De prestatie bleef aanzienlijk, maar de diversiteit van ondergronden was minder dan vandaag. De tennisinstanties (ITF, ATP, WTA) erkennen dit nu in hun officiële communicatie door verschillende categorieën van prestaties te onderscheiden.
Je kunt je terecht afvragen of iemand ooit in staat zal zijn om de 4 Grand Slams in hetzelfde jaar te realiseren in de moderne configuratie, met twee toernooien op hardcourt, één op gravel en één op gras.
Lees ook : Haartrends voor mannen in 2023: inspiratie en stijltips
Rod Laver: de enige speler die het twee keer heeft gedaan
Rod Laver blijft de naam die systematisch terugkomt als we het hebben over de kalender Grand Slam bij de mannen. De Australiër heeft het twee keer gedaan: in 1962 en in 1969. De tweede keer wordt vaak beschouwd als de meest opmerkelijke, omdat deze plaatsvond in het Open tijdperk, tegenover professionals die eerder van de grote toernooien waren uitgesloten.
Tussen 1963 en 1967 kon Laver niet deelnemen aan de Grand Slam-toernooien: hij was professional geworden in een tijd waarin alleen amateurs toegang hadden. Hij heeft dus vijf jaar competitietijd in de Grand Slam verloren op het hoogtepunt van zijn carrière. Zijn overwinning in 1969 krijgt een bijzondere betekenis als je deze gedwongen onderbreking in overweging neemt.
Voor Laver: Don Budge in 1938
De eerste speler die de kalender Grand Slam behaalde, is de Amerikaan Don Budge, in 1938. De context was anders: professioneel tennis bestond niet in zijn huidige vorm, en de vier toernooien werden voornamelijk op gras gespeeld. Budge verliet vervolgens het amateurcircuit om professioneel te worden, wat hem van de Majors weghield.
Steffi Graf en de Golden Slam van 1988
Bij de vrouwen heeft Steffi Graf in 1988 gedaan wat geen enkele speelster voor haar had bereikt (en sindsdien ook niet heeft bereikt): de vier Majors en de gouden medaille op de Olympische Spelen winnen in hetzelfde jaar. We spreken van een Golden Slam, een nog veeleisendere variant van de kalender Grand Slam.
De Duitse domineerde dat seizoen met een moeilijk te bevatten consistentie. Haar vermogen om zich zowel aan het gras van Wimbledon als aan de gravel van Roland Garros aan te passen, en vervolgens aan het hardcourt van de US Open en de Australian Open, illustreert precies waarom deze prestatie nooit is herhaald in het hedendaagse vrouwentennis.
Maureen Connolly in 1953
Voor Graf had Maureen Connolly de kalender Grand Slam behaald in 1953. De Amerikaanse speelster, bijgenaamd “Little Mo”, won de vier Majors op slechts achttienjarige leeftijd. Haar carrière werd brutal onderbroken door een paardrij-ongeluk het jaar daarop, wat haar prestatie nog unieker maakt: ze heeft nooit de kans gehad om het avontuur opnieuw te proberen.
Kalender Grand Slam, carrière of achtereenvolgend: niet verwarren
De media mengen regelmatig drie verschillende prestaties. We moeten ze duidelijk onderscheiden:
- Kalender Grand Slam: de vier Majors gewonnen in hetzelfde kalenderjaar. Dit is de meest strikte en zeldzame versie.
- Carrière Grand Slam: elke Major minstens één keer winnen, zonder kalenderbeperkingen. Verschillende spelers en speelsters hebben dit bereikt, waaronder Rafael Nadal, Roger Federer, Novak Djokovic, Serena Williams en Maria Sharapova.
- Achtereenvolgende Grand Slam: gelijktijdig de vier titels bezitten, maar over twee seizoenen. Novak Djokovic bereikte dit tussen 2015 en 2016, door Wimbledon, de US Open, de Australian Open en vervolgens Roland Garros te winnen.
De ITF, ATP en WTA hebben deze categorieën geleidelijk geformaliseerd in hun officiële communicatie, vooral na de prestaties van Djokovic en de herinnering aan de Golden Slam van Graf. Deze onderscheiding is niet slechts een detail van nomenclatuur: het weerspiegelt zeer verschillende niveaus van moeilijkheid.
Doubles en junioren: vaak vergeten kalender Grand Slams
De kalender Grand Slam betreft niet alleen het enkelspel. In het dubbelspel hebben verschillende spelers en speelsters dit bereikt, waaronder Margaret Court (die het ook in het enkelspel deed in 1970, vóór het Open tijdperk in zijn huidige configuratie) en Martina Navratilova. De databases van de ITF registreren ook kalender Grand Slams bij de junioren.
Franstalige media hebben de neiging om al deze categorieën onder één noemer te plaatsen, terwijl Engelstalige bronnen en officiële statistieken ze duidelijk scheiden. Een kalender Grand Slam in het dubbelspel en een in het enkelspel vertegenwoordigen niet dezelfde fysieke uitdaging of dezelfde individuele druk, maar beide verdienen het om gedocumenteerd te worden.
In totaal blijft de lijst van spelers en speelsters die de kalender Grand Slam in het enkelspel hebben behaald extreem kort: Don Budge, Rod Laver (twee keer), Maureen Connolly, Margaret Court en Steffi Graf. Sinds 1988 is niemand toegetreden tot deze kring, ondanks de pogingen van Djokovic in 2021 (verloren in de finale van de US Open) en de langdurige dominantie van de Big Three op de mannen circuit. De huidige diversiteit van ondergronden maakt de prestatie misschien moeilijker dan ooit.